آیا زگیل تناسلی در بارداری برای خطرناک است و مشکلی برای جنین ایجاد می کند؟ بارداری دورهای حساس در زندگی هر زن است که تغییرات هورمونی و جسمی فراوانی را به همراه دارد. یکی از نگرانیهای احتمالی در این دوران، بروز یا فعال شدن زگیل تناسلی به دلیل ویروس HPV است. اگرچه مشاهده چنین ضایعاتی ممکن است باعث نگرانی شود، اما آگاهی و پیگیری صحیح میتواند از بروز عوارض جلوگیری کرده و مسیر بارداری ایمنی را برای مادر و جنین فراهم کند.
برای مشاوره رایگان با دکتر سارا نوروزی بهترین متخصص زنان در تبریز روی دکمه زیر بزنید.
علت بروز زگیل تناسلی در دوران بارداری
زگیل تناسلی در دوران بارداری اغلب به دلیل فعال شدن ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) بروز میکند. این ویروس یکی از شایعترین عفونتهای منتقله از راه تماس جنسی است و ممکن است سالها بهصورت نهفته در بدن باقی بماند و تنها در شرایط خاصی مثل بارداری فعال شود. در ادامه مهمترین علل بروز یا تشدید زگیل تناسلی در دوران بارداری را بررسی میکنیم:
تضعیف نسبی سیستم ایمنی بدن
در دوران بارداری، بدن به طور طبیعی ایمنی خود را تا حدی کاهش میدهد تا از رد شدن جنین (که برای سیستم ایمنی بدن یک عامل خارجی محسوب میشود) جلوگیری کند. این کاهش ایمنی میتواند باعث فعال شدن ویروس HPV نهفته در بدن شود.
تغییرات هورمونی
افزایش هورمونهایی مانند استروژن و پروژسترون در بارداری میتواند رشد و تکثیر سلولها را تحت تأثیر قرار دهد، که همین موضوع میتواند رشد زگیلها را تشدید کند یا باعث نمایان شدن زگیلهای پنهان شود.
افزایش جریان خون در ناحیه تناسلی
در دوران بارداری، خونرسانی به ناحیه لگن و تناسلی بیشتر میشود. این افزایش جریان خون میتواند رشد سریعتر زگیلها را تحریک کند.
وجود عفونت HPV از قبل
ممکن است فرد سالها قبل از بارداری به ویروس HPV مبتلا شده باشد و عفونت در بدنش بهصورت خاموش باقی مانده باشد. بارداری میتواند محرکی برای فعال شدن ویروس و بروز زگیلها باشد.
رابطه جنسی با شریک آلوده در دوران بارداری
اگر فرد در زمان بارداری با شریک جنسی آلوده به ویروس HPV تماس جنسی محافظتنشده داشته باشد، احتمال انتقال و ابتلا یا تشدید عفونت وجود دارد.
در صورت مشاهده زائدههای غیرعادی در ناحیه تناسلی در دوران بارداری، مشاوره با بهترین دکتر درمان زگیل تناسلی ضروری است تا درمان مناسب و ایمن برای مادر و جنین انتخاب شود.
آیا زگیل تناسلی برای جنین ضرر دارد؟
در بیشتر موارد، زگیل تناسلی (HPV) برای جنین خطر مستقیم و جدی ایجاد نمیکند، اما در برخی شرایط خاص، ممکن است عوارضی به همراه داشته باشد. در ادامه به بررسی خطرات احتمالی و شرایطی که ممکن است برای جنین یا نوزاد مشکلساز شود میپردازیم:
مواردی که زگیل تناسلی معمولا برای جنین خطر ندارد:
- اگر زگیلها کوچک باشند و رشد نکنند، اغلب هیچ خطری برای بارداری یا جنین ایجاد نمیکنند.
- ویروس HPV بهطور مستقیم از طریق جفت به جنین منتقل نمیشود.
- در اغلب موارد، زنان مبتلا به HPV میتوانند زایمان طبیعی داشته باشند بدون اینکه آسیبی به نوزاد برسد.
مواردی که ممکن است زگیل تناسلی برای جنین یا نوزاد مشکلساز شود:
- در صورت وجود زگیلهای بزرگ و متعدد: اگر زگیلها به قدری بزرگ شوند که دهانه واژن را بپوشانند، ممکن است زایمان طبیعی دشوار یا غیرممکن شود و پزشک سزارین را توصیه کند.
- احتمال نادر انتقال ویروس در هنگام زایمان طبیعی: در موارد بسیار نادر، ممکن است نوزاد هنگام عبور از کانال زایمان در تماس با ویروس قرار گیرد. در این حالت نادر، احتمال ایجاد بیماریای به نام پاپیلوماتوز تنفسی کودکان وجود دارد که باعث تشکیل زگیلهایی در نای یا حنجره نوزاد میشود. البته این عارضه بسیار نادر است.
- افزایش احتمال التهاب یا خونریزی در زگیلها هنگام زایمان: زگیلها ممکن است در هنگام زایمان تحریک شده و خونریزی کنند، که نیاز به مراقبت ویژه دارد.
زگیل تناسلی در اغلب موارد برای جنین خطر خاصی ندارد، اما تحت نظر بودن توسط متخصص زنان و پیگیری مرتب میتواند از هرگونه عارضه احتمالی پیشگیری کند. در مواردی که زگیلها بزرگ یا فعال هستند، پزشک با در نظر گرفتن شرایط مادر و جنین، بهترین روش زایمان و مراقبت را تعیین میکند.
بیشتر بخوانید: هیستروسکوپی میومکتومی
تشخیص زگیل تناسلی در دوران بارداری
تشخیص زگیل تناسلی در دوران بارداری اهمیت زیادی دارد، زیرا انتخاب روش درمان مناسب به وضعیت مادر و جنین بستگی دارد. بیشتر موارد زگیل تناسلی با معاینه فیزیکی قابل شناساییاند، اما گاهی نیاز به آزمایشهای تکمیلی نیز وجود دارد.
مراحل تشخیص زگیل تناسلی در زنان باردار:
- بررسی سابقه پزشکی و جنسی
پزشک از بیمار درباره علائم، زمان شروع آنها و هرگونه سابقه قبلی عفونت HPV یا زگیل تناسلی سؤال میپرسد. همچنین داشتن شریک جنسی آلوده نیز در نظر گرفته میشود.
- معاینه فیزیکی ناحیه تناسلی
• زگیلهای تناسلی معمولاً بهصورت ضایعات گوشتی یا گلکلمی شکل در نواحی اطراف واژن، دهانه واژن، مقعد یا لبهای تناسلی ظاهر میشوند.
• در صورت قابل مشاهده بودن، پزشک اغلب بدون نیاز به آزمایش بیشتر میتواند تشخیص دهد.
- معاینه داخلی (واژینال یا دهانه رحم)
در صورتی که زگیلها قابل مشاهده نباشند، پزشک ممکن است با استفاده از اسپکولوم ناحیه داخلی واژن و دهانه رحم را معاینه کند.
- آزمایش پاپ اسمیر (Pap Smear)
• اگرچه پاپ اسمیر برای شناسایی سلولهای پیشسرطانی دهانه رحم طراحی شده، اما میتواند به تشخیص عفونت HPV نیز کمک کند.
• در صورت وجود تغییرات غیرطبیعی سلولی، پزشک بررسیهای بیشتری مانند کولپوسکوپی را توصیه میکند.
- کولپوسکوپی (Colposcopy)
اگر پاپ اسمیر غیرطبیعی باشد، پزشک از دستگاهی به نام کولپوسکوپ برای بررسی دقیقتر دهانه رحم استفاده میکند. در صورت لزوم، نمونهبرداری (بیوپسی) نیز انجام میشود.
- آزمایش HPV DNA (در موارد خاص)
• این تست نوع ویروس HPV را مشخص میکند (کمخطر یا پرخطر).
• معمولاً برای زنان بالای ۳۰ سال یا در موارد مشکوک به عفونت مزمن یا مکرر توصیه میشود.
نکته مهم:
در دوران بارداری، برخی روشهای تشخیصی با احتیاط بیشتری انجام میشوند تا به جنین آسیبی نرسد. بنابراین همه آزمایشها باید با تشخیص و نظارت متخصص زنان صورت گیرند.
روشهای درمان زگیل تناسلی در دوران بارداری
درمان زگیل تناسلی در دوران بارداری با دقت زیادی انجام میشود، چراکه برخی روشهای دارویی یا تهاجمی ممکن است برای جنین مضر باشند. هدف اصلی در این دوره، کاهش علائم، پیشگیری از گسترش زگیلها، و اطمینان از سلامت مادر و نوزاد است. در بسیاری از موارد، پزشک درمان را تا بعد از زایمان به تعویق میاندازد مگر اینکه زگیلها بزرگ، دردناک یا در مسیر زایمان باشند.
درمانهای ایمن در دوران بارداری:
- فریز کردن (کرایوتراپی | Cryotherapy)
• یکی از رایجترین روشهای ایمن در دوران بارداری
• در این روش زگیلها با نیتروژن مایع منجمد و از بین برده میشوند
• بدون نیاز به بیحسی و معمولاً بدون خطر برای جنین - درمان با لیزر (Laser Therapy)
• برای زگیلهای بزرگ یا عمیق که به درمانهای ساده پاسخ نمیدهند
• معمولاً در مراکز تخصصی و با بیحسی موضعی انجام میشود
• روش نسبتاً ایمنی است، اما به تصمیم پزشک و شرایط بیمار بستگی دارد
- الکتروکوتر (سوزاندن با برق)
• از جریان الکتریکی برای سوزاندن زگیلها استفاده میشود
• فقط در موارد خاص و با صلاحدید پزشک انجام میشود
درمانهایی که در دوران بارداری ممنوع یا پرخطر هستند:
داروهای موضعی تجویزی مانند:
• پودوفیلین (Podophyllin)
• پودوفیلوتوکسین (Podofilox)
• ایمیکیمود (Imiquimod – Aldara)
این داروها میتوانند به جنین آسیب برسانند و در دوران بارداری نباید استفاده شوند.
نتیجه گیری
زگیل تناسلی در دوران بارداری معمولا خطر جدی برای جنین ایجاد نمیکند، اما تشخیص و پیگیری بهموقع آن برای حفظ سلامت مادر و نوزاد ضروری است. با وجود محدودیتهای درمانی در بارداری، روشهای ایمن مانند کرایوتراپی و لیزر میتوانند به کنترل علائم کمک کنند. مشاوره منظم با متخصص زنان، کلید مدیریت مؤثر این وضعیت در دوران حساس بارداری است.
سوالات متداول
اگر زگیلها کوچک، بدون علامت و دور از ناحیه زایمان باشند، پزشک ممکن است تصمیم بگیرد که درمان به بعد از زایمان موکول شود. در صورتی که زگیلها در مسیر زایمان باشند یا باعث خونریزی، درد یا ناراحتی شوند، درمان فوری توصیه میشود.
خیر. درمانها فقط زائدههای قابل مشاهده (زگیلها) را از بین میبرند. ویروس HPV ممکن است همچنان در بدن باقی بماند و در آینده دوباره فعال شود.