کیست بارتولن از جمع شدن مایعات داخل واژن به وجود می‌آید. بدن انسان متشکل از چند غده است که برای حفظ سلامتی مفید هستند. یکی از این غدد، غدد بارتولن است. غدد بارتولن برای روان‌سازی و مرطوب نگه داشتن واژن، مایعاتی ترشح می‌کند. مسدود شدن مجرای خروجی واژن باعث جمع شدن مایعات داخل واژن می‌شود که به مرور زمان تبدیل به کیست می‌شود. در ادامه این مقاله درباره کیست بارتولن بیشتر آشنا می‌شوید.

کیست بارتولن چیست؟

غدد بارتولن دو غده‌ی کوچک در اطراف ورودی واژن هستند. این غدد برای مرطوب نگه داشتن واژن، مایعاتی لغزنده تولید می‌کنند. زمانی که مجرای این غدد مسدود می‌شود، مایعات داخل آن جمع شده و باعث ورم کردگی‌ آن نقطه می شود که اصطلاحا کیست بارتولن نام دارد.

کیست بارتولن اغلب بدون درد است، اما اگر شدت عفونت آن بیشتر باشد، باعث آبسه کردن کیست شده و درد و التهاب شدیدی ایجاد می‌کند.

بیشتر بخوانید: فیبروم رحم

علل به وجود آمدن کیست بارتولن

انسداد مجرای غده‌ی بارتولن به دلایل متعددی بستگی دارد. از جمله مهم‌ترین آن‌ها، عفونت باکتریایی است. عفونت باکتریایی از طریق رابطه‌ی جنسی منتقل می‌شود. از علائم دیگر کیست بارتولن، زخم شدن دیواره‌های اطراف واژن و ناحیه‌ی تناسلی است که با ورم کردن، باعث تجمع مایعات لغزنده در دیواره‌های واژن می‌شود.

از دیگر علل به وجود آمدن کیست، تمیز نگه نداشتن ناحیه واژن و به عبارتی دیگر، شیو نکردن موهای زائد واژن که یکی از مهم‌ترین عوامل ایجاد کیست بارتولن محسوب می‌شود.

راه‌های تشخیص کیست بارتولن

راه‌های شناسایی کیست بارتولن بسیار ساده است. از راحت‌ترین راه‌های تشخیص وجود کیست بارتولن، درد هنگام نشستن، راه رفتن، ادرار کردن و حتی رابطه‌ی جنسی است. از دیگر علائم تشخیص کیست بارتولن، تب و لرز است. در صورت عفونت شدید، فرد ممکن است علائمی مانند تب و لرز داشته باشد.

همچنین قرمزی، حساسیت و خارش شدید در اطراف واژن از دیگر نشانه‌های کیست بارتولن محسوب می‌شود. احساس درد شدید، معمولا افراد را وادار می‌کند که در اسرع وقت به بهترین متخصص زنان مراجعه کنند. پزشک با معاینه‌ی فیزیکی می‌تواند کیست را تشخیص دهد و در صورت مشکوک بودن به عفونت، آزمایش‌های زیر را انجام می‌دهد:

روش‌های تشخیص کیست بارتولن در آزمایشگاه عبارتند از:

• نمونه‌برداری از ترشحات کیست (برای بررسی وجود باکتری)
• آزمایش خون (برای تشخیص گستردگی عفونت)
• نمونه‌برداری بافتی (برای بررسی احتمال سرطان بارتولن)

بیشتر بخوانید: پولیپ رحم

روش های درمان کیست بارتولن

برای درمان کیست بارتولن، باید در اسرع وقت به پزشک متخصص مراجعه کرد تا با ابزارهای مخصوص، کیست را تخلیه کند. ابتدا پزشک متخصص با ایجاد برشی کوچک در اطراف واژن، مایعات جمع‌شده‌ی داخل کیست را توسط کاتتر ورد (یک لوله‌ی نازک که پزشک داخل غده قرار می‌دهد تا مایعات تخلیه شود) تخلیه می‌کند. در مرحله‌ی آخر، محل برش را بخیه می‌زند. در صورت عفونی شدن کیست، پزشک آنتی‌بیوتیک‌هایی تجویز می‌کند که باید طبق دستور مصرف شوند.

یکی از روش‌هایی که سریع نتیجه می‎‌دهد، دارو درمانی است. مسکن‌های بدون نسخه برای کاهش درد و ورم کیست بارتولن مثل استامینوفن از بهترین روش‌های تسریع درد کیست بارتولن است. 

از دیگر روش‌هایی که موثر در برداشتن کیست توصیه می‌شود، جراحی کیست بارتولن با لیزر دی‌اکسید کربن است. بسیار روش درمانی سریع و بدون بیهوشی است. اما هزینه این جراحی بالا است. 

آسپیراسیون با سوزن از دیگر روش‌ها، برای تخلیه چرک داخل کیست است. در این روش معمولا پزشکان داخل مطب این کار را انجام می‌دهند و با یک سوزن، به داخل کیست فرو می‌کنند و چرک از داخل کیست تخلیه می‌شود. 

روش‌های پیشگیری از به وجود آمدن کیست بارتولن

کیست بارتولن از جمله کیست‌های حساس و دردناک است که بسیاری از افراد به آن مبتلا می‌شوند. برای پیشگیری از این بیماری، رعایت بهداشت شخصی و شستشوی منظم واژن و ناحیه‌ی تناسلی ضروری است.

از دیگر روش‌های پیشگیری، تمیز نگه داشتن و شیو کردن موهای زائد واژن و ناحیه‌ی تناسلی است. همچنین برای جلوگیری از بیماری‌های مقاربتی، استفاده از کاندوم در رابطه‌ی جنسی توصیه می‌شود؛ زیرا یکی از مهم‌ترین دلایل به وجود آمدن کیست بارتولن، انتقال عفونت از طریق رابطه‌ی جنسی است.

سوالات متداول

آیا کیست بارتولن به خودی خود از بین می‌رود؟
در برخی موارد، کیست بارتولن ممکن است بدون نیاز به درمان خاصی، خودبه‌خود تخلیه شده و از بین برود. نشستن در آب گرم می‌تواند این فرآیند را تسریع کند. اما اگر کیست بزرگ باشد یا دچار عفونت شود، معمولاً به مشاوره‌ی پزشکی نیاز دارد.

آیا همیشه رابطه‌ی جنسی باعث انسداد مایعات داخل واژن می‌شود؟
خیر، اگر بهداشت فردی بین زوجین رعایت شود، کیست بارتولن به وجود نمی‌آید.

آیا درمان نکردن کیست بارتولن همیشه باعث سرطان می‌شود؟
مایعات جمع‌شده داخل واژن معمولاً باعث رشد سلول‌های سرطانی نمی‌شوند و کیست بارتولن قابل درمان است. اما در برخی از زنان بالای ۴۰ سال، احتمال ایجاد سرطان در صورت عدم درمان به موقع وجود دارد.

آیا در دوران بارداری احتمال به وجود آمدن کیست بارتولن وجود دارد؟
بله، در خانم‌های باردار احتمال ایجاد کیست بارتولن بیشتر از افراد عادی است. به دلیل کاهش تحرک، نشستن‌های طولانی و دشواری در رعایت بهداشت شخصی، این افراد به مراقبت بیشتری نیاز دارند.

سخن آخر

بسیاری از افراد به کیست بارتولن مبتلا هستند. روش‌های متفاوتی برای درمان آن وجود دارد. شما می‌توانید با رعایت بهداشت واژن و ناحیه‌ی تناسلی، از ایجاد کیست بارتولن جلوگیری کنید. در غیر این صورت، با مراجعه به پزشک می‌توانید بهترین روش را برای درمان انتخاب کنید.